Tag Archives: yutma bozukluğu

Yutma Güçlüğü (Disfaji)

Yutma güçlüğü (disfaji), yutulan sıvı ya da katı besinlerin ağızdan mideye kadar geçiş süresinin artması ya da zorlu hale gelmesi durumudur. Bazı durumlarda yutma ağrılı olabilir. İleri olgularda hiç bir şey yutulamayacak düzeye gelebilir.

Aralıklarla olan ve geçen, genellikle iyi çiğnememe ya da hızlı yemek yeme sırasında ortaya çıkan yutma güçlüğü genellikle önemsizdir. Devamlılık arz eden yutma güçlüğü ise değişik rahatsızlıklar sonucu ortaya çıkabilen ve bazen nedenleri ciddi olan bir klinik durumdur.

Disfaji her yaşta görülebilmekle birlikte, yaşlanma ile birlikte görülme sıklığı artar. Tedavisi bu duruma yol açan nedene göre değişiklik gösterir.

Yutma güçlüğü ile birlikte görülebilen diğer bazı belirtiler şunlardır: Yutma sırasında ağrı (odinofaji); hiç yutamama; yenilen gıdanın boğazda, iman tahtası (sternum) arkasında ya da göğüste takılması ya da sıkışıp kalmış gibi hissedilmesi; yemek sırasında ağızdan tükürüğün dışarıya doğru gelmesi; ses kısıklığı; seste boğukluk; yenilen gıdaların ağıza geri gelmesi; nedensiz kilo kaybı; yutma sırasında geğirme, kusma veya öksürme; yutamama korkusu ile lokmaları çok küçültme ya da yutamadığı için bazı gıdaları tüketmeyip gıda seçimi yapma.

Devamlılık gösteren bir yutma güçlüğünüz varsa, herhangi bir neden olmamasına rağmen istemsiz olarak kilo kaybediyorsanız, yemek yeme sırasında aşırı geğirme ya da kusmanız oluyorsa ve nefes almanızı engelleyen bir durum oluşuyorsa, boğazda bir şey takılıp kalmış ya da orada bir şey varmış gibi hisediyorsanız yutma değerlendirmenizin yapılması için bir Kulak Burun Boğaz uzmanına muayene olmanız uygun olur.

Yaşlılık, yutma bozuklukları ve tedavisi (rehabilitasyonu)

YUTMA BOZUKLUKLARI

Yaşa bağlı organik ve fizyolojik değişiklikler nedeniyle yaşlılarda tüm sistemleri etkileyen genel bir fonksiyonel azalma görülür. Bu değişiklikler yemek yeme ve yutma ile ilgili organlarda da görülür. Yutma ile ilgili sorunlar sadece yaş ile ilişkili olarak değil, kullanmamaya bağlı olarak da oluşur ve artar.

Kullanmamaya bağlı yutma fonksiyon kaybı (disfaji) olabilecek yaşlı bireylerde baş yükseltme egzersizlerinin yutma sırasında laringeal elevasyonu arttırdığı ve bakım merkezlerinde kalan yaşlılarda düzenli ağız çevresi kas hareketi eğitiminin dil basıncı gibi oral fonksiyonları arttırdığı gösterilmiştir. Bu durum, yutma ile ilişkili organlarda yaşa bağlı fonksiyonel azalmanın yanı sıra, rehabilite edilebilecek geri dönüşlü değişiklikler de olduğunu göstermektedir.

Kullanmama sendromu, aktivitenin ve hareketin düzeyinin azalmasının bir sonucudur. Disfaji nedeniyle oral alımın kısıtlanması ile tüp ile beslenme, konuşma gibi oral kaviteyi uyaracak olanakların azalması, ilaç yan etkilerine bağlı sekresyonların azalması sonucu yutma frekansı azalır. Nitekim, aspirasyon pnömonisi olan bireylerde yutma frekansının azaldığı gösterilmiştir.

Yutma, yeme içme ile, tükürük (kuru yutma) ile, geniz akıntısı ile, boğaz reflüsü (laringofaringeal reflü) ile tetiklenebilir. Yutma sıklığı (frekansı) ile ilişkili faktörler arasında en önemlileri arasında salgı (tükürük) hacmi ve yutma refleks eşiği sayılabilir. Tükürük hacmi, kullanılan ilaçlardan, bireyin günlük aldığı su miktarından ve yaşa bağlı fizyolojik ve morfolojik değişikliklerden doğrudan etkilenir. Yutma refleks eşiğinin ise yaşlılarda belirgin olarak daha yüksek olduğu bilinmektedir.

Yutma bozukluğu olan bireylerde uygun yöntemlerle bunun yönetilmesi ve yutmanın daha iyi hale getirilmesi olanağı mevcuttur.

Sağlıklı günler dileklerimle.

Prof.Dr. Hâldun OĞUZ

Kulak Burun Boğaz, Baş ve Boyun Cerrahisi Uzmanı

https://drhaldunoguz.com

0 312 284 28 88 – 0 531 431 06 94

Web: https://drhaldunoguz.com/

Facebook: https://www.facebook.com/ankarakbb

Instagram: https://www.instagram.com/haldunoguz/

Twitter: https://twitter.com/HaldunOguz

Google+: https://plus.google.com/+HaldunO%C4%9EUZ

YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCaFsqsKOXijyXT7kjH9YFRQ

LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/haldun-oguz-0384436b/

Tumblr: https://drhaldunoguz.tumblr.com/

Adres: Beştepeler Mahallesi, Yaşam Caddesi, Adalet Sokak, Neorama İş Merkezi 13/20, Söğütözü, Ankara

Google Maps: http://goo.gl/Rd9oJG