Tag Archives: ses fizyolojisi

Duyguların ses üzerine etkisi

Sesin duygusal durumun ipuçlarını yansıttığı uzun zamandır bilinmektedir. Bu konudaki yorumlar çok eskilere dayanmaktadır. Örneğin, Çiçero ve Aristo, her duygunun farklı bir ses tonu ile ilişkili olduğunu belirtmişlerdir. Darwin, ses ve duygu arasındaki ilişkiyi açıklamaya çalışmıştır. Değişik hayvanlarda yapılan çalışmalar, ses üretenlerin türe özgü ses ile dinleyicilerin dikkatini çekmeye çalıştıklarını, ses sinyallerinin bireysel farklı özellikleri ile alıcılarda öğrenilmiş duygusal cevapları ortaya çıkardığını göstermiştir.

Duygusal prozodi, bilinçaltından otomatik olarak konuşmanın içine sokulan ve konuşmacının hislerini gösteren perde, entonasyon aralığı, tempo, duraklama, algı, stres ve ritim gibi parametrelerle açıklanmaktadır. Kelimelerle duygusal prozodi örtüşmediğinde, tıpkı depresyonda olan birisinin iyi olduğunu açıklaması gibi, sağlıklı sesin dilbilimsel içeriğinden çok tonuna dikkat edilebilir ve bilinçaltındaki bu bilgi değerlendirilerek sosyal yargılara varılabilir. Duygusal prozodik fonksiyonun sağ hemisfere lateralize olup orada dominant olduğu, yaş ile beraber azaldığı ve alkolizm, şizofreni veya sağ hemisfer kortikal lezyonları gibi klinik durumlarda tahrip edilebileceği bildirilmiştir.

Sesli iletişim veya duygusal prozodi mutluluk, neşe, kendine güven, sinirlilik, keder ve sıkıntı gibi birçok duygusal unsur içermektedir. İnsan sağ kalımı, bireylerin güvenlik ve korunma için birlikte yaşadığı topluluklarda, iletişim üzerine dayandırılmıştır. Farklı kültürel altyapılardan gelen bireylerin temel duygularının (sinirlilik, üzüntü, neşe, şakacılık, korku, iğrenme ve sürpriz) değerlendirilmesinde yüz ifadeleri ve ses ipuçları kullanılabilir. Bazı akustik ve algısal ses analizi çalışmaları ile bir duygusal durumun diğerinden perde, ünlü ve ünsüzlerin süresi, şiddet, konuşma hızı, 1., 2., 3., ve 4. formantların ortalamaları, bant genişlikleri ve spektral şekli kullanılarak ayrılabileceği gösterilmiştir.

 

Prof.Dr. Haldun OĞUZ
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları, Ses Bozuklukları, Baş-Boyun Cerrahisi
Telefon: 0 312 284 28 88
GSM: 0 531 431 06 94
Adres: Neorama İş Merkezi Kat 5 No.20 Söğütözü, Ankara
Detaylı Adres: Beştepeler Mahallesi, Yaşam Caddesi, Adalet Sokak, Neorama İş Merkezi 13/20, Söğütözü, Ankara
Google Maps: goo.gl/Rd9oJG

 

Reklamlar

YAŞLILIĞA BAĞLI SES DEĞİŞİKLİKLERİ

Vücudumuzdaki diğer organlar ve dokular gibi, gırtlak (larinks) ve ses telleri de yaşlanır. Yaşlanma ile ses tellerinin yapısı ve işlevinde iki ana değişiklik olur. Birincisi, ses tellerini oluşturan kaslar vücuttaki diğer kaslarda olduğu gibi kütle kaybına uğrar. Buna fizyolojik atrofi adını veriyoruz. İkincisi ise ses teli titreşimi sırasında esnekliği sağlayan dokular kalitesini kaybederek daha ince ve daha sert hale gelerek esnekliğini yitirir. Bu değişikliklere ikincil oluşan ses, kulağımız tarafından daha yaşlı olarak algılanır.
Yaşlanma ile olan ses değişikliklerinin bir standardı yoktur. Bu değişiklikler bazı bireylerde çok erken yaşlarda ortaya çıkarken, bazı bireylerde daha geç oluşabilir. Bu ses değişiklikleri kabaca sesin eskisine göre daha tiz çıkması ve soluklu, pürüzlü bir ses olarak ifade edilebilir. Sesin rezonan özellikleri azalır ve projeksiyonunda kısıtlılıklar ortaya çıkar. Bireyler eskiden olduğu gibi gür, anlaşılır, diğer sesleri bastırabilen (kalabalık ortamda, trafik gürültüsünde ya da geri planda müzik varken olduğu gibi) seslerinin değiştiğini ifade ederler.
Yaşlanmaya bağlı ses değişiklikleri nasıl tedavi edilebilir? Daha tatmin edici bir ses nasıl elde edilebilir?
Yaşlılığa bağlı ses değişikliklerinin başka herhangi bir nedene bağlı olmadığını belirlemek çok önemlidir. Doğru tanı koyulduktan sonra, ses problemleri; ses terapisi ve ses tellerine yönelik cerrahi girişimler (enjeksiyon laringoplasti [voice-lift], fonomikrocerrahi gibi) ile tamamen düzelebilir.
Prof.Dr. Haldun Oğuz
0 312 284 28 88

Uzun süreli ses kısıklığına dikkat!

Ses tellerinin yerleşim yeri, onların ne kadar kıymetli olduğunu bize hatırlatacak bir pozisyondadır. Boyun bölgemizde, tiroid kıkırdak adını verdiğimiz kuvvetli bir doku içerisinde saklanmış olması, onların dış etkenlerden korunması gerekliliğinin bir göstergesidir. Ses tellerinin görevi, iletişim için kullandığımız en önemli araç olan sesin oluşturulmasının yanı sıra, alt hava yollarının (soluk borusu ve akciğerler) da korunmasıdır.

Ses telleri, vücudumuzun en çok travmaya maruz kalan bölgelerinden birisidir. Ses telleri konuşma sırasında erkeklerde ortalama 100-120 kez ve kadınlarda 200-240 kez birbirine temas eder.

Ses kısıklığı, başta enfeksiyonlar olmak üzere, ses tellerinin iyi huylu hastalıkları (ses teli nodülü, ses telinde polip, ses teli kisti, sulkus vokalis, kanama, laringofaringeal reflü, vb.), ses tellerinin kanser riski olan hastalıkları (beyaz ve kırmızı ses teli rahatsızlıkları: lökoplazi, eritroplazi, keratoz, vb.), ses teli kanserigırtlak kanseri gibi çok değişik hastalıkların ilk belirtisi olabilir. Bu nedenle özellikle 10-14 günü geçen ses kısıklığı halinde mutlaka bir Kulak Burun Boğaz hastalıkları uzmanı görüşüne başvurmak uygun olacaktır.

Ekteki fotoğrafta ses teli üzerinde yerleşmiş, patolojik sonucu ses teli kanseri başlangıcı olan (carcinoma in situ) bir ses teli beyaz lezyonu (lökoplazi) görülmektedir©.

Prof.Dr. Haldun OĞUZ
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları, Ses Bozuklukları, Baş-Boyun Cerrahisi
Telefon: 0 312 284 28 88
GSM: 0 531 431 06 94
Adres: Neorama İş Merkezi Kat 5 No.20 Söğütözü, Ankara
Detaylı Adres: Beştepeler Mahallesi, Yaşam Caddesi, Adalet Sokak, Neorama İş Merkezi 13/20, Söğütözü, Ankara
Google Maps: goo.gl/Rd9oJG

 

© Fotoğraf ile ilgili tüm haklar Prof.Dr. Haldun Oğuz’a aittir.

 

Balgam Söktürücü İlaçlar ve Ses Kalitesi Üzerine Etkisi

Normal ses fizyolojisi için, solunum sistemi salgılarının akışkanlığının optimum düzeyde olması ve ses telleri üzerindeki yüzey geriliminin normal olması birer gerekliliktir. Salgıların uygun akışkanlıkta olmaması ya da başka bir deyişle koyu olmasının en sık nedenleri yetersiz sıvı alımı (dehidratasyon), enfeksiyonlar ve antihistaminler gibi bazı ilaçların uygunsuz kullanımıdır. Dehidratasyonun kaynağı; yetersiz sıvı alımı, ağır fiziksel aktiviteler nedeniyle aşırı sıvı kaybı, ya da klimalı alanlarda çalışmak ve nemi düşük bölgelerde yaşamak gibi çevresel faktörler olabilir. Solunum yollarındaki sıvıların akışkanlığının düzeyi, doğrudan vücuttaki mevcut su düzeyi ile ilgilidir. Balgam söktürücü (salgıları akışkan hale getirici / ekspektoran – mukolitik) ilaçlar da dahil olmak üzere hiçbir ilaç tedavisi yeterince sıvı almanın yerini tutmaz. Ancak, bu ilaçlar kullanılarak dehidratasyonun etkilerinin daha hızlı ortadan kaldırılması, antihistaminler gibi ilaçların etkilerinin dengelenmesi hedeflenebilir. Geniz akıntısından, boğazda bir şey yapışıp kalıyormuş hissinden yakınan ya da boğazına bir şey takılmış ve güç yutabiliyormuş gibi hisseden bireylerin çoğunda neden salgıların artmış olması değil, olması gerekenden daha az akışkan olmasıdır. Koyu salgılardan, geniz akıntısından, sık boğaz temizleme şikayetinden yakınan bireylerde ideal tedavi birleşimi sıvı alımının arttırılması ve salgıları incelten ilaçların birlikte kullanılması olabilir.

Daha fazla bilgi için: www.haldunoguz.com – 0 312 284 28 88