Benign paroksismal pozisyonel vertigo

Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo

Benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV)

Temel Tanı Kriterleri:

  • Belirli baş hareketleri ile ortaya çıkan, kısa süreli ve ani baş dönmesi
  • İşitme kaybı sorunu olmaması
  • Denge değerlendirmesi sırasında yapılan özel bir baş testi ile (Dix-Hallpike) ortaya çıkan ve klinisyen tarafından izlenebilen göz hareketlerinin (nistagmus) bazı özelliklere sahip olması (geç başlayan, yorulan ve yönü ilgili yarım daire kanalında sorun olduğunu gösteren)

Benign paroksismal pozisyonel vertigo nedir?

Benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV), arka (posterior) yarım daire kanalında serbest madde bulunmasına bağlı olarak ortaya çıkar. Halk arasında kristal oynaması olarak da ifade edilir. En sık görülen iç kulak kaynaklı vertigo nedenlerinden birisidir. Hastalar, belirli pozisyonlarda ortaya çıkan, genellikle kısa (saniyeler) süren bir baş dönmesinden yakınırlar. Beraberinde işitme kaybı bulunmaz. En sık 40-49 yaşları arasında ortaya çıkar. Erkek ve kadınlarda eşit sıklıkta görülür. Yıllık görülme oranı ortalama beş bin kişide birdir. Baş dönmesi ile muayeneye başvuran bireylerin yaklaşık beşte birinde bu rahatsızlık görülmektedir. Bu hastaların yaklaşık beşte birinde daha önce geçirilmiş bir kafa travması hikayesi, onda birinde ise daha önce geçirilmiş bir denge siniri iltihabı hikayesi mevcuttur.

Kulak kristalleri neden oynar -Benign paroksismal vertigo nasıl ortaya çıkar?

BBPV, bir semisirküler kanalda, kupulaya tutunan ya da endolenf içerisinde serbest olarak yüzen debris (kulak kristali) nedeniyle oluşmaktadır. BPPV’lu hastaların temporal kemik çalışmalarında kupulaya yapışık bazı depozitler izlenmiştir. Bu bulgu ”kupulolitiasis”olarak tanımlanmıştır. Tedaviye dirençli BPPV’lu hastalara uygulanan posterior kanal oklüzyonu esnasındaki intraoperatif bulgular endolenf içerisinde serbest olarak yüzen debrisi göstermektedir. Bu patriküllerin elektron mikroskobik incelemesi bunların yer çekimine sensitif utrikül makulasından köken alan otokonialara benzediğini göstermektedir . Bu durum ”kanalolitiaisis” olarak adlandırılmıştır.

Semisirküler kanal kupulası endolenfle aynı spesifik yoğunluğa sahiptir, bu nedenle yerçekimine duyarsızdır. Ancak, semisirküler kanal içerisindeki debris yerçekimine bağlı olarak hareket etmektedir ve hasta semisirküler kanal uygun pozisyona getirdiğinde partiküller hareket etmekte ve beraberinde endolenfi de çekerek kupulada defleksiyona yol açmaktadır. Semisirküler kanalın beklenmedik yer çekimine duyarlı cevabı baş dönmesine neden olmaktadır.

BPPV’nun büyük çoğunluğu posterior semisirküler kanaldaki debrise bağlı olarak oluşmaktadır. Ancak debris horizontal ve superior semisirküler kanala da girebilmektedir.

Benign paroksismal pozisyonel vertigo – kulak kristal oynaması belirti ve bulguları

Klinik belirti ve bulgular

Hastalar genellikle belirli baş hareketleri ile ortaya çıkan,10-20 saniye süren, ani başlayan bir vertigodan şikayetçidirler. Yatakta yana doğru dönme, yataktan kalkma, yukarı ve arkaya bakma ve eğilme tetikleyici pozisyonlar olabilir. Baş dönmesine bulantı hissi eşlik edebilir. Hastaların işitmesi normaldir ya da yeni bir işitme kaybı yoktur. Spontan nistagmus izlenmez ve nörolojik muayene normaldir.

Görüntüleme çalışmaları

Görüntüleme, karakteristik nistagmusu olmayan, buna ait nörolojik bulguları bulunan ve tedaviye cevap vermeyen olgularda gereklidir. Görüntüleme yönteminde tercih, beyinsapı, beyincik-pons köşesi ve internal karotid arteri değerlendirebilen gadolinium kontrastlı magnetik rezonans görüntüleme (MRG)dir. MRG, arka fossa tümörlerini tespit etmede en sensitif ve spesifik testtir.

Odyolojik testler

Hastanın yeni bir işitme azlığı olmamalıdır. Odyogram simetrik işitme ve uygun konuşma ayırt etme skoru göstermelidir. Timpanogram normal olmalıdır.

Özel muayeneler

BBVP tanısı Dix-Hallpike testi ile oluşan karakteristik nistagmusun görülmesi ile konulmaktadır. Nistagmus ve baş dönmesinin başlamasından önce 1-2 saniyelik bir latent dönem mevcuttur. Bu nistagmus, torsiyonel ve vertikal komponentleri olan ve geotropik bir nistagmustur (aşağı vuran rotatuar nistagmus).

Nistagmus ilgili posterior semisirküler kanalın uyarılması sonucunda oluşmaktadır. Nistagmus, kanal ile aynı düzlemde ve hızlı fazı stimüle olan kanala doğrudur. Vertigo ve nistagmus 20 saniye içinde önce artmakta ve sonra azalmaktadır. Tekrarlanan nistagmus yorulan tiptedir. Posterior semisirküler kanaldaki debrise bağlı oluşan BBPV tanısı koymak için hastada tüm bu kriterlerin olması gerekmektedir.

Benign paroksismal pozisyonel vertigo tedavisi

Manevralar

BPPV’nin birinci tedevi yöntemi debrisi utrikula yönlendirecek manevraları içermektedir. Manevraya rağmen şikayetler tekrarlayıcı olursa, bu manevra tekrarlanabilmektedir. Manevra esnasında debrisi gevşetmek amacıyla mastoid kemik üzerine bir kemik vibratörü yerleştirilebilmektedir.

Cerrahi yöntemler

Cerrahi,ancak tedaviye çok dirençli BPPV’si olan çok çok küçük oranda bir hasta grubu için söz konusudur. Bu hastalar, reposizyon manevralarında başarılı olunamayan ve görüntüleme yöntemlerinde herhangi bir intrakranial patoloji tespit edilmeyen hastalardır. Birincil cerrahi seçenek posterior semisirküler kanal oklüzyonudur. Bu hastalarda genellikle geçici olan bir mikst tip işitme azlığı görülebilmektedir. Teknik olarak daha zor ve işitme açısından yüksek risk taşıyan bir diğer cerrahi seçenek ise singular nörektomi yoluyla posterior semisirküler kanalın sinirsel innervasyonunun ortadan kaldırılmasıdır.

Benign paroksismal pozisyonel vertigo tedavisinde iyileşme – takip – prognoz

BBPV’nin doğal seyri ani bir başlangıcı ve birkaç ay süren bir remisyonu içermektedir. Ancak hastaların %30’unda şikayetler 1 yıldan uzun sürebilmektedir. Hastaların büyük bir kısmı repozisyon manevrasından fayda görmektedir. Hastalarda beklenmeyen rekürrens ve remisyonlar olabilmektedir ve rekkürens oranı yıllık %10-15 olarak rapor edilmektedir. Bu hastalar yeni bir repozisyon manevrası ile tekrar tedavi edilebilirler. Daha dirençli bir grup hasta ise denge rehabilitasyon tedavisinden fayda görmektedir.

Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo

Web sitemizdeki kulak ile diğer başlıklara aşağıdaki bağlantılardan ve ana sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Saygılarımızla. 

Soru- Cevap Sayfamız

Kulak Burun Boğaz Kliniğimiz

 

Kulak Hastalıkları Ana Sayfası

Orta Kulakta Su Toplanması (Efüzyonlu Otitis Media) (Seröz Otitis Media)

Vertigo – Dengesizlik Hissi – Baş Dönmesi Tanı ve Tedavisi

Vertigo (Baş Dönmesi) Nedenleri

Servikal Vertigo

Meniere

Vertigoda Tanısal Değerlendirme (Videonistagmografi)

Kulak Mantarı (Otomikoz)

Dış Kulak Yolu İltihabı (Otitis Eksterna) (Eksternal Otit)

İşitsel Nöropati

Kulak Çınlaması (Tinnitus)

Timpanoskleroz (Kulak Zarı ve Orta Kulakta Kireçlenme)

Detaylı bilgi için:

Prof.Dr. Haldun OĞUZ

Kulak Burun Boğaz Hastalıkları, Ses Bozuklukları, Baş-Boyun Cerrahisi 

Telefon: 0 312 284 28 88 – GSM: 0 531 431 06 94

Adres: Neorama İş Merkezi Kat 5 No.20 Söğütözü, Ankara

Facebook: @ankarakbb

Instagram: @prof.dr.haldunoguz

Twitter: @haldunOguz

YouTube: Haldun Oğuz

LinkedIn: Haldun Oğuz

Tumblr: Haldun Oğuz